Yapay zeka yargıç olursa vicdani kanaati kim verecek?

Yapay Zeka tartışmalarının büyük bir bölümünü, ‘Yapay zekaya sahip robotlar işimizi elimizi alacak mı?’ endişesi oluşturuyor. Bugün ‘Yapay zekanın sektörlere hakimiyeti arttıkça gelecekte işimi kaybetme riskim olur mu?’ diye kaygılanan meslek gruplarının başında ise avukatlar geliyor.

Google’da konuyla ilgili bir arama yapıldığında avukatların işini kaybedecek meslekler arasında birinci sırada olduğu pek çok makalede ileri sürülüyor. Avukatların hukuki süreçler içerisinde yapmaları gereken işlerin büyük bir bölümünü yapay zekaya devredebilme imkanına sahip olması hukuk bürolarının artık daha az avukata ihtiyacı olacağı günlerin habercisi olarak kabul ediliyor.

İstanbul, Ankara ve İzmir Barolarından bir grup avukatın da kafasında yapay zeka ile ilgili bir takım sorular oluşmuş olmalı ki, konuyla ilgili araştırma yapan akademisyenler ile bir çalışma grubu kurarak 3 ilde ‘Yapay Zeka Çağında Hukuk’ başlıklı çalıştaylar düzenlediler. Çalıştayların üçüncüsü İstanbul Baro’sunda gerçekleşti.

Hakimin takdir yetkisi var

Etkinliğin ‘Teknolojinin avukatlık mesleğini dönüştürücü etkisi; Baroların atılacak adımlardaki rolü’ konulu ikinci oturumunda söz alan Avukat Sertel Şıracı ‘mesleğin geleceği’ konusuna hakimler perspektifinden bakarak Türk hukuk sisteminde ‘yapay zekalı’ hakim olma ihtimalini değerlendirdi.

Şıracı, kural tabanlı hukuk sistemlerinden farklı olarak Türk hukuk sisteminde hakimlerin vicdani kanaatlerinin geniş bir yere sahip olduğunu ifade ederek kararlarda hakimin takdir yetkisine önem verildiğinin altını çizdi.

Hakimin takdir yetkisinin ‘yapay zeka’ etkisine bırakılmasının sonuçlarına değinen Şıracı şunlar söyledi:

“Örneğin yapay zeka bir kararın Yargıtay’dan döneceğine dair bir sonuç verdi. O zaman hakim o kararda ısrar edebilir mi? Nasıl olsa Yargıtay’dan dönecek diyerek o karardan vazgeçebilir. Bu durum hakimin takdir yetkisine müdahale olarak değerlendirilebilir.”

Tecrübeli avukat benzer şekilde yapay zekaya ile desteklenen hukuki karar sistemlerinde Yargıtay’dan yüksek ihtimal onanacak bir karar verilmesi durumunda Yargıtay’ın varlığının tartışılmaya başlanacağını da sözlerine ekledi. Buna karşın yapay zekanın karar destek sistemlerinde verimliliği arttırdığı, örneğin şirket değerlemelerinde başarılı sonuçlara ulaştığı da Sertel Şıracı’nın değindiği konular arasında yer aldı.

Yapay zeka araştırmacılarının hukukçulara ihtiyacı var

Oturumda söz alan öğretim görevlisi Başak Buluz ise genelde teknolojinin özelde ise yapay zekanın her meslekte değişimi tetiklediğini fakat öğretim kurumlarının yapısal olarak bu değişime ayak uydurmasının zorluğunu dile getirdi.

Buluz, müfredat değişikliklerinin çok uzun sürdüğünü böyle bir sistemde sektörün ihtiyacı olan insan kaynağını yetiştirmenin mümkün olmayacağının altını çizerek, yapay zeka araştırmacılarının hukuk alanında çalışacak bir yapay zekanın ‘derin öğrenme’ sürecinde hukuk fakültesi mezunlarına ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Çalışma grubunun İzmir ve Ankara’da yaptığı kapalı çalıştaylar ile ilgili değerlendirme raporuna linkten ulaşabilirsiniz:

https://www.istanbulbarosu.org.tr/files/docs/201905YAPAYZEKARAPORUKAPALICALISTAYLARI.pdf

Siber Bülten abone listesine kaydolmak için formu doldurunuz

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.