Özgür ve açık kaynak kodlu yazılımları insanlığın malı olarak görmek lazım. Yerli kavramı bu bağlamda bazen yanlış anlamalara neden olabiliyor. Konuyu değerlendirirken olayın kavramsal boyutunu ön plana çıkarmak yerine elde edilen neticeye bakılmalı diye düşünüyorum.

Bu bağlamda, örneğin insanlığın malı durumunda olan Linux çekirdeğinin yerli olup olmadığının sorgulanmasına gerek olmadığını düşünüyorum. Burada önemli olan ülke, kurum/kuruluş ya da kişi olarak bizi kısıtlayan bir lisans maddesinin olup olmadığıdır…

Ahtapot – Açık Kaynak Kodlu Bütünleşik Siber Güvenlik Sistemi projesi Pardus Sunucu Dağıtımı üzerine özgür ve açık kaynak kodlu yazılımlarla inşa edilmiş bileşenlerden oluşan, merkezi yönetim yeteneklerine sahip, bütünleşik (entegre) ve kurumsal bir siber güvenlik çözümü olarak TÜBİTAK ULAKBİM koordinesinde geliştirilmektedir.

Ahtapot projesi özelinde yapılan geliştirmeler %100 yerli kaynaklarla yapılmıştır. Dolayısıyla proje kapsamında kullanılan ya da verilen hizmetlerin %100 yerli olduğu rahatlıkla ifade edileblir. Ayrıca proje kapsamında mevcut özgür ve açık kaynak kodlu yazılımların da kullanılması ile elde edilmiş çıktı ve yetenekler de %100 yerli kaynaklarla idame edilebilecek ve geliştirilebilecek durumdadır. Dolayısıla diğer özgür ve açık kaynak kodlu yazılılmarda da olduğu gibi herhangi bir şekilde yabancı kaynaklara göbekten bağımlılık oluşturan bir durum yoktur.

Konuya tersten bakarsak; teoride bütün kodlarını yerli olarak yazdığınız ama üzerinde çalıştığı işletim sisteminin yada kullandığınız yazılım kütüphanelerinin yabancı ve kapalı lisanslı olduğu bir projenin %100 yerli olarak değerlendirilmesini de ben şahsen pratikte hatalı buluyorum. Çünkü yabancı ülkenin size ambargo uygulaması durumunda %100 yerli yazılımınızın bağımlı olduğu yabancı işletim sistemi/yazılımlar kullanılamaz hale geldiğinde sizin %100 yerl yazılımınınz da kullanılamaz hale gelecektir. Sonuçta yazılan kodları %100 yerli geliştirilmiş de olsa dışa bağımlı bir yazılımın %100 yerli olarak değerlendirilmesi hatalı olacaktır.

Bu gözle bakınca genel maksatlı bilgi işlem donanımları üzerinde çalışacak büyük çaplı herhangi bir yazılım projesinin teorik açıdan %100 yerli olarak tanımlanması mümkün olmayacaktır. (En basitinden üzerinde çalışacağımız tüm donanımlarda bağımlı olacağımız donanım sürücüleri ya da BIOS/EFI yazılımı gibi yazılılmar bizim tarafımızdan geliştirilmiş olamayacaktır.)

Özetle yazılım konusundaki kriterin yerlilikten ziyade (yerli olmayan kaynaklara) bağımlılık veya bağımsızlık üzerinden belirlenmesi gerekir.

Özgür ve açık kaynak kodlu yazılımların ihtiyaçları karşılayacak şekilde bütünleştirilmesi (ve sadece zorunlu durumlarda yeni kod yazılması) esasına dayanan bu tarz projelerin yabancı kaynaklara bağımlı olduğunun veya başka bir deyişle yerli olmadığının ima edilmesi de yanıltıcı bir durumdur.

Sonuç olarak; Pardus ve Ahtapot’un dış kaynaklardan bağımsız projeler olduğunu değerlendiriyorum. yukarıda anlatmaya çalıştığım bakış açısı ile baktığımda netice itibariyle doğru algıyı kısa ifadelerle oluşturmak açısından “%100 yerli” ifadesinde büyük bir sorun görmemekteyim.

https://github.com/Pardus-Ahtapot